Kỷ niệm ngày truyền thống công tác dân vận của Đảng 15/10

Công tác dân vận của Bác Hồ qua bức thư gởi Giám mục Lê Hữu Từ ngày 5/3/1947

           Có thể nói không ngoa rằng Bác Hồ là người thầy của ngành dân vận chớ không chỉ là viên chức cao cấp nhất nước làm công tác dân vận giỏi. Tổ chức UNESCO của Liên Hợp Quốc công nhận Người là một danh nhân, một nhà văn hóa, chắc chắn phải bao gồm cả hoạt động dân vận xuất sắc nhất của Người.

          Trong hệ thống tư tưởng và toàn bộ tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, công tác dân vận luôn thể hiện một bộ phận cốt lõi và đóng một vai trò chủ yếu hết sức quan trọng, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình hoạt động cách mạng của Người. Người đã khái quát hay hệ thống hóa về tầm quan trọng và lợi ích thực tiễn của công tác dân vận bằng câu nói mang tính kim chỉ nam như sau :”Lực lượng của dân rất to, việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.

           Người từng dẫn chứng câu nói của người dân Nghệ Tĩnh, coi đó như là một châm ngôn hành động của cán bộ làm công tác dân vận: ”Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

           Sau cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập mà Người là Chủ tịch. Người mạnh dạn sử dụng lại một số viên chức cũ trong chính quyền thực dân, phong kiến cũ vốn là trí thức Tây học và sĩ phu của triều đình nhà Nguyễn, trong đó nổi bậc Người mời Bảo Đại và Giám mục Lê Hữu Từ tham gia Cố vấn đoàn cao cấp của chính phủ Việt Nam DCCH.

Nhưng rất tiếc thực dân Pháp phản bội các hiệp ước ký kết giữa hai chính phủ Pháp và Việt Nam để lập lại hòa bình nhưng Pháp âm mưu quay trở lại xâm chiếm nước ta lần nữa đã dẫn đến Toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946. Bác Hồ, Đảng, Chính phủ và Quốc hội cùng các đoàn thể trong hệ thống chính trị lần lượt chuyển lên chiến khu Việt Bắc, trở lại Tân Trào thuộc huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang và Tỉn Keo, Khau Tý thuộc ATK Phú Đình huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên trong những ngày từ tháng 3/1947.

          Để ngăn chặn bước tiến của quân Pháp đánh chiếm các tỉnh thành và các căn cứ địa của ta, Việt Minh thực hiện chủ trương “tiêu thổ kháng chiến” – phá hoại một số cầu đường chính phá vỡ kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của địch.

         Trong triển khai kế hoạch này, giặc Pháp huy động 20.000 quân tổ chức thế bao vây chiến khu Việt Bắc từ bốn phía đông, tây, nam, bắc và đưa quân vào chiếm đóng các khu giáo xứ thuộc địa phận Phát Diệm, Bùi Chu tỉnh Ninh Bình. Cụ thể, ngày 15/10/1947 địch theo đường số 3 và 4 đánh vào ATK Định Hóa và tìm cách theo đường số 10 vào Ninh Bình.

          Nắm được tình hình phản công của giặc, từ ngày 10/3/1947 Bác Hồ viết thư cho Giám mục Lê Hữu Từ có đọan như sau :”Địch có kế hoạch: lục quân bao vậy, không quân nhảy dù, hải quân đổ bộ để tấn công ta bằng cách chớp nhoáng. Vì vậy, đường sá, cầu cống các nơi đã phá hoại, để ngăn quân địch.

Như cụ đã hứa với tôi: bao giờ vì chiến thuật mà cần phá cầu Trì Chính thì cụ sẽ bảo đồng bào địa phương Phát Diệm tự phá dùm. Vậy nhờ cụ báo cho đồng bào phá cầu ấy đi. Đồng thời, làm một cầu phao bằng tre, để dân đi lại cho tiện. Đến khi cấp bách, sẽ phá cầu phao. Tôi chắc đồng bào ở đó hiểu đại nghĩa và nghe lời cụ, sẽ hăng hái làm việc đó để giúp sức vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc…” (Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4 (1945-1947), NXB Sự Thật 1978, trang 311).

           Lời kêu gọi mang tính dân vận cao nói trên của Chủ tịch nước lúc đó chắc chắn sẽ được Cố vấn Giám mục Lê Hữu Từ huy động các con chiên của mình thực hiện cho nên mãi tới ngày 16/10/1949 thực dân Pháp mới cho quân nhảy dù xuống Phát Diệm và đổ bộ lên Bùi Chu chiếm đóng hai trung tâm công giáo ở đồng bằng Bắc Bộ. (Sđd trang 590).

           Dân vận khéo của Bác Hồ trong trường hợp trên còn được thực hiện gắn với việc thông qua cuộc trao đổi “có đi có lại” như sau: “Sau khi ta gặp nhau ở Nho Quan (tỉnh Ninh Bình), tôi đã ra lệnh thả 7 người mà cụ muốn lãnh về. Còn 7 người bị bắt vì án hiềm nghi giết người thì thả ra 3 người, còn giữ lại 4 người. Như tôi đã hứa với cụ, nay tôi lệnh cho làng bảo đảm cả 4 người kia về, bao giờ Chính phủ cần xét hỏi thì làng phải đưa họ ra. Xin cụ giải thích cho đồng bào biết.”

           Cách giải quyết vụ việc an ninh trên của Bác Hồ cho thấy sự linh hoạt có tình có lý của người đứng đầu Chính phủ đối với người cố vấn tối cao của Chính phủ, lại là người thuộc bề trên lãnh đạo tinh thần của đồng bào công giáo. Tinh thần đại đoàn kết tôn giáo, dân tộc càng cho thấy chủ trương và chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước pháp quyền của ta đối với mọi giới đã thể hiện nghiêm túc phong cách đối nhân xử thế của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phương châm bất hủ của Người dành cho Mặt trận Việt Minh, nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam :”Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”.

          Bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gởi Giám mục Lê Hữu Từ, đại diện cộng đồng bà con theo đạo Công giáo được mở đầu bằng câu khen tặng động viên hết sức tâm lý như sau :”Thưa cụ, tôi được tin cụ chịu khó đi nhiều nơi, kêu gọi đồng bào Lương – Giáo đoàn kết, ra sức ủng hộ Chính phủ kháng chiến cứu quốc, được nhiều kết quả. Tôi chân thành cảm ơn cụ.”

          Chính vì sự quan tâm thực hiện chính sách đại đoàn kết tôn giáo – dân tộc của cách mạng mà đông đảo bà con theo đạo đi theo Đảng, theo Mặt trận Việt Minh trong kháng chiến qua hai thời kỳ làm tốt đạo đẹp đời, trong số này không ít linh mục yêu nước vào bưng biền ở miền Nam, lên chiến khu Việt Bắc tham gia kháng chiến góp phần không nhỏ vào thắng lợi của nước nhà.

Vương Liêm